8 C
İstanbul

İletişim Savaşı, Savaş İletişimi

İnsan - Toplum

Yayınlanma tarihi:

Okuma süresi: 21 dk

28 Şubat 2026 tarihinde, Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in İran’a karşı koordineli bir saldırılarıyla başlayan savaş, sadece Orta Doğu coğrafyasında bölgesel bir çatışmayı değil, aynı zamanda küresel ölçekte “hibrit savaş” literatürüne girecek derinlikte bir iletişim savaşını da tetikledi. Sinan Dirlik, ABD-İsrail ve İran’ın 28 Şubat-14 Mart tarihleri arasında resmi iletişim kanalları üzerinden yürüttükleri iletişim savaşını mercek altına aldı.

“Operation Epic Fury” (Destansı Öfke Operasyonu) ve “Operation Roaring Lion” (Kükreyen Aslan Operasyonu) kod adlarıyla başlatılan saldırılar, ilk anından itibaren dijital platformlar, resmi devlet kanalları ve yerel haberleşme ağları üzerinden yürütülen sofistike bir algı yönetimi stratejisiyle sarmalanmış görünüyor.

28 Şubat ile 14 Mart 2026 tarihleri arasında tarafların yürüttüğü stratejik iletişime, kullanılan teknik araçlara, söylem tercihlerine ve bu tercihlerin sahadaki askeri ve sivil hedeflerle olan ilişkisine yakından bakalım:

ABD’nin İletişim Stratejisi: “Kaotik Belirsizlik” ve Bilişsel Felç

Amerika Birleşik Devletleri’nin iletişim stratejisi, Başkan Donald Trump’ın kişisel retoriği ile Pentagon’un kurumsal disiplini arasında gidip gelen, ancak özünde “Bilişsel Felç” (Cognitive Paralysis) yaratmayı hedefleyen bir yapı üzerine kuruluyor. Bu strateji, Haziran 2025’te gerçekleştirilen “Operation Midnight Hammer” (Gece Yarısı Çekici Operasyonu) sırasında geliştirilen “Çifte Kıskaç” (Double Bind) iletişim modelinin daha karmaşık bir versiyonu gibi duruyor.1

“Double Bind” Mesajlaşma ve Karar Verme Mekanizmalarının Çökertilmesi

ABD’nin stratejik iletişiminin temelinde, hedef ülkenin karar alıcılarını aynı anda birbirine zıt iki mesajla karşı karşıya bırakmak yatıyor. Başkan Trump, resmi Truth Social hesabı ve Beyaz Saray video mesajları aracılığıyla bir yandan “İran rejiminin tamamen ortadan kaldırılacağını” ve “teslim olmayanların ölümle yüzleşeceğini” ilan ederken, diğer yandan “İran halkının özgürleşmesi için bu operasyonun yapıldığını” ve “anlaşmaya açık olduğunu” belirten sinyaller gönderdi.3 Bu taktik, Tahran’daki karar alma mekanizmalarını felç ederek, rejimin aynı anda hem topyekûn bir savunma savaşına hem de diplomatik bir çıkış stratejisine odaklanmasını, beraberinde iç tehdit unsurlarını dikkat merkezinde tutmak zorunda kalmasını ve kaynakların parçalanmasını hedefliyordu.1

Aşağıdaki tablo, ABD’nin operasyonun ilk haftasında kullandığı temel mesaj setlerini ve bunların hedeflenen psikolojik etkilerini özetliyor:

Mesaj Kanalı İçerik ve Söylem Hedeflenen Psikolojik Etki Stratejik Amaç
Truth Social “Zalim bir grup rejimi tehdit ediyor, Amerikan halkını savunuyoruz.” 3 Korku ve Belirsizlik IRGC içinde komuta zincirini bozmak
Pentagon Brifingi “İran’ın nükleer ve füze programı işlevsel olarak mağlup edildi.” 5 Umutsuzluk ve Teslimiyet Askeri direnci kırmak
Başkanlık Videosu “İran halkı, kendi geleceğinizi tayin etme vaktiniz geldi.” 6 İç Ayaklanma Teşviki Rejim değişikliği için zemin hazırlamak
Dışişleri (Witkoff) “Cenevre’de teklifleri reddettiler, sonuçlarına katlanıyorlar.” 7 Uluslararası Meşruiyet Saldırıyı bir ‘son çare’ olarak sunmak

Bir Söylem Geleneği: Radikal Şeytanlaştırma ve Ahlaki Üstünlük

ABD’nin yakın tarihteki tüm çatışma ve krizlerde kullandığı iletişim dili, düşmanı “insanlıktan çıkarma” (dehumanization) ve kendi eylemini “etik bir zorunluluk” olarak paketleme üzerine kurulu. Başkan Trump, İran rejimini “çok sert, korkunç insanlardan oluşan acımasız bir grup” ve kötü, radikal diktatörlük olarak tanımlıyor2  ki bu, ABD’nin geçen yüzyıldan bu yana istikrarlı biçimde tercih edip kullandığı bir terminoloji. Bu terminoloji, operasyonun sadece stratejik bir gereklilik değil, aynı zamanda küresel bir ahlaki temizlik operasyonu olduğu algısını da güçlendirmeyi hedefliyor.

Savunma Bakanı Pete Hegseth’in 13 Mart’ta kullandığı “No Mercy” (Merhamet Yok) ifadesi, bu sertleşen dilin ulaştığı son aşama ve düşman üzerinde mutlak bir yıkım beklentisi yaratarak psikolojik çöküşü hızlandırmayı amaçlıyor.8

İsrail’in İletişim Stratejisi: “Üstünlük” ve Güvenin Yeniden İnşası

İsrail Hükümeti için 28 Şubat saldırıları, sadece askeri bir harekât değil, aynı zamanda 7 Ekim 2023 sonrası sarsılan “mutlak istihbarat ve askeri üstünlük” imajının hem iç hem de dış kamuoyunda restorasyonu için hayati bir iletişim platformu gibi değerlendiriliyor. “Operation Roaring Lion” (Kükreyen Aslan) olarak adlandırılan harekâtta, İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) son derece disiplinli görüntüsü veren, teknoloji odaklı ve “ezici bir zafer” anlatısı üzerine kurulu bir iletişim stratejisi izlemeye çalışıyor.10

Görselleştirme ve Markalaşma: Bir “Ürün” Olarak Savaş

İlginç tekniklerle saldırıları markalaştırma yoluna giden İsrail, harekât için tasarladığı özel bir logoyu, IDF’nin tüm sosyal medya paylaşımlarında, basın brifinglerinde ve dağıtılan infografiklerde merkezi bir unsur olarak kullandı.10

Bu markalaşma çalışması, savaşı dağınık bir çatışma görüntüsünden çıkarıp, planlı, profesyonel ve sonuç odaklı bir “devlet projesi” olarak sunmayı hedefliyor. Pilotlarla yapılan röportajlar, hassas vuruşları gösteren 4K çözünürlüklü dron görüntüleri ve siber saldırıların sonuçlarını gösteren dijital grafikler, İsrail kamuoyuna “ordumuz her şeye hâkim” mesajını iletmek için adeta bir prodüksiyon materyali olarak kullanılıyor.10

İstihbarat Hakimiyeti Anlatısı ve “Kibir” Riski

İsrail’in iletişimindeki en etkili ancak riskli unsur, İran’ın en “ulaşılmaz kabul edilen noktalarına” nüfuz edildiği iddiası. Başbakan Netanyahu ve askeri yetkililer, Dini Lider Ali Hamaney’in ve üst düzey askeri komuta kademesinin yerinin saniye saniye takip edildiği ve bir toplantı sırasında hepsinin etkisiz hale getirildiği bilgisini dünya medyasına servis etti.11 İsrailli planlamacıların bu durumu “bilim kurgu” gibi nitelendirmesi, saldırıları bölgedeki diğer aktörlere yönelik bir caydırıcılık mesajı olarak da değerlendirmeye çalıştıklarını düşündürüyor.11 Ancak, 15 Mart itibarıyla hala süren İran füze saldırıları ve İsrail kentlerinde kesilmeyen siren sesleri, resmi “tam hakimiyet” anlatısı ile sahadaki gerçeklik arasındaki boşluğu genişleterek, İsrail kamuoyunda bir “güven krizi” riskini de beraberinde getiriyor.10

Aşağıdaki tablo, İsrail’in operasyonel süreçteki iletişim aşamalarını ve kullanılan temel araçları gösteriyor:

Operasyonel Safha İletişim Teması Teknik Araçlar ve Kanallar Söylem Niteliği
Açılış (28 Şubat) “Decapitation” (Başsız Bırakma) Özel sızdırılmış istihbarat raporları, Prime-time TV hitapları Şoke edici ve kesin
Genişleme (1-5 Mart) “Hava Üstünlüğü” F-35I ve B-2 vuruş videoları, sosyal medya infografikleri 14 Teknolojik ve profesyonel
Yıpratma (6-14 Mart) “Ekonomik Çöküş ve Tehdit” Siber saldırı kanıtları (Handala vb.), liman uyarıları 15 Uyarıcı ve cezalandırıcı
İç Kamuoyu “Güvenin Restorasyonu” Home Front Command mobil bildirimleri, “626 Gün” sayacı 10 Koruyucu ve konsolide edici

İran’ın İletişim Stratejisi: “Stratejik Çokseslilik” ve Kutsal Direniş!

İran İslam Cumhuriyeti, saldırıların ilk saatlerinde yaşanan iletişim felcini, kısa sürede “Topyekûn Direniş” ve “Şehadet” anlatısına dönüştürerek aşmaya çalıştı. Tahran’ın iletişim stratejisi, tek bir merkezden değil, ancak nihai olarak Hamaney ya da bir komuta merkezi tarafından koordine edildiğini düşündüren bir “stratejik çoksesli koro” şeklinde yürütülüyor.1

Sinyal Karmaşası ve “Koro” Yönetimi

İran’ın en özgün iletişim tekniği, aynı anda farklı kurumlar üzerinden birbirine zıt mesajlar yayarak ABD ve İsrail’in “Double Bind” taktiğine adeta kendi silahıyla karşılık vermesi. Örneğin, İran Dışişleri Bakanlığı “diplomatik kanalların açık olduğunu” söylerken, aynı anda Devrim Muhafızları (IRGC) “Gerçek Vaat 4” kapsamında Amerikan uçak gemilerinin vurulduğu görüntülerini (çoğu zaman manipüle edilmiş olsa da) yayıyor.17 Bu durum, Batılı analistler tarafından bir “iç çatışma” olarak değil, aksine “muhtemelen belirli bir liderlik tarafından yürütülen bir stratejik çokseslilik” olarak tanımlanıyor.1

Mağduriyet, Uluslararası Hukuk ve “İnsani Kalkan” Anlatısı

İran devlet medyası (IRIB, IRNA, Press TV), 28 Şubat’tan itibaren saldırıların “sivil hedefleri” vurduğu üzerine yoğun bir içerik servisi gerçekleştiriyor. İran Kızılay’ı ve Sağlık Bakanlığı aracılığıyla paylaşılan veriler, operasyonun “insani maliyetini” uluslararası toplumun gündemine taşımayı hedefliyor.

ABD’nin tomahawk füzesiyle saldırdığı Mina’daki okulda katledilen öğrenciler için hazırlanan mezar yeri

Özellikle Minab kentinde bir okula ABD’nin tomahawk füzesiyle gerçekleştirdiği saldırı sonucu hayatını kaybeden öğrencilere ilişkin haberler; 14 Mart 2026 itibarıyla paylaşılan “43 bin sivil birimin hasar gördüğü” ve “IRIS Dena gemisindeki 104 silahsız denizcinin öldürüldüğü” haberleri, ABD-İsrail operasyonunun küresel kamuoyu gözünde bir “savaş suçu” olarak kodlanması yönünde oldukça başarılı uygulamalar olarak değerlendirilebilir.19

ABD ve İsrail, İran’ın verdiği hasarları karartma ya da en azından filtreleyerek paylaşma yoluna giderken İran, ABD ve İsrail saldırılarının “insani sonuçlarını” paylaşarak bir yandan küresel kamuoyunun dikkatini çekmeye çalışırken, kendi halkında da öfke ve intikam duygularını güçlendirmeyi hedefliyor. Kuşkusuz, ülkede güçlenen ABD-İsrail karşıtı öfke ve intikam duygusu, beraberinde muhalif kesimlerin olası çıkışlarının da önünün kesilmesi işlevine hizmet ediyor.

Aşağıdaki tablo, İran’ın 14 Mart 2026 itibarıyla sunduğu zarar bilançosunu gösteriyor:

Hasar Kategorisi İran Resmi Kaynağı Tarafından Paylaşılan Veri Stratejik Mesaj
Sivil Kayıplar 223 kadın, 206 öğretmen ve öğrenci ölümü 19 “Masum siviller katlediliyor”
Konut ve Ticaret 36.469 ev ve 6.179 ticari birim hasarlı 19 “Toplumsal yaşam hedef alınıyor”
Eğitim ve Sağlık 120 okul, 43 sağlık merkezi, 32 ambulans vuruldu 19 “Hayati altyapı kasıtlı tahrip ediliyor”
Kritik Olay IRIS Dena gemisindeki 104 denizcinin torpido ile vurulması 19 “Silahsız askeri unsurlar kalleşçe hedef alındı”
Sembolik Kayıp Tahran’daki Azadi Kulesi’nin hasar görmesi 19 “İran’ın milli onuru saldırı altında”

Teknik İletişim Araçları: Siber Savaş, Yapay Zekâ ve Radyo Propaganda

28 Şubat – 14 Mart arasındaki çatışmalar boyunca tarafların yürüttüğü iletişim ve propaganda; geleneksel iletişim araçlarının ötesinde, dijital teknoloji, yapay zekâ destekli psikolojik harp yöntemlerinin harmanlandığı bir laboratuvar niteliği taşıyor.

Yapay Zekâ Destekli Dezenformasyon ve “AI-Warfare”

Yeni iletişim savaşının en belirgin teknik özelliği, yapay zekâ tarafından oluşturulan içeriklerin kitleleri manipüle etmek için kullanılması biçiminde ortaya çıkıyor. Sosyal medyada milyonlarca izleme alan “Tel Aviv’in alevler içindeki görüntüsü” veya “Beyaz Saray’ın üzerine düşen İran füzeleri” videolarının büyük kısmının yapay zekâ ile üretildiği veya dijital oyun ya da uçuş simülatörlerinden devşirildiği saptandı.21 Bu videolar, “savaşın sisi” içinde kitlelerin onaylama yanlılığını tetikleyerek, tarafların kendi kamuoylarını mobilize etmelerine yardımcı olmayı hedefliyor. Yapay zeka üretimi anlatıların boca edildiği bir iletişim ortamında gerçek/hakikat algısı bulanıklaşıyor ve bir noktadan sonra olay/hakikat kitlelerin ilgi ve dikkatinden uzaklaştırılmış oluyor. O kadar çok yapay zeka üretimi içerik boca ediliyor ki artık insanlar gördükleri en gerçek olaya bile kuşku ile yaklaşma eğilimi geliştiriyorlar.

Siber Aktörler ve İletişim Kanalı Olarak “Veri Sızıntısı”

Savaş sadece denizde, karada ve havada değil, siber uzayda da kıran kırana devam ediyor. Taraflar kendi siber saldırı ekipleriyle birbirlerine zarar vermeye, iletişim altyapılarını çökertmeye, psikolojik savaşta mevzi kazanmaya çalışıyorlar.

Handala, NoName057(16) ve Fatemiyoun Electronic Team gibi aktörler, bu savaşta sadece siber saldırı unsurları olarak değil, etkili birer “iletişim operatörü” gibi de çalışıyorlar. Handala grubunun İsrail su yönetim sistemlerine (SCADA) sızdığına dair iddiaları ve Suudi Aramco’ya ait şemalar sızdırması, fiziksel yıkımın ötesinde “her an her yerinizi vurabiliriz” mesajını ileten birer psikolojik operasyon aracına dönüşüyor.15

Siber Aktör Hedef ve Eylem İletişim Stratejisi Durum (14 Mart)
Handala Team Saudi Aramco, Stryker (MedTech), İbrani Üniversitesi 15 “Kritik Altyapı Her An Çökebilir” mesajı Aktif / Veri Sızıntısı İddiası
NoName057(16) İsrail Su Yönetim Sistemleri, Elbit Systems 15 “Sivil Hayatı Felç Etme” tehdidi Aktif / DDoS ve SCADA Manipülasyonu
Cyber Islamic Resistance İsrail Savunma Şirketleri 17 “İntikam ve Misilleme” anlatısı Aktif / #OpIsrael Kampanyası
Fatemiyoun Team Kuveyt ve Ürdün Kamu Siteleri 17 “Amerikan İşbirlikçilerine Uyarı” Aktif / Bölgesel Baskı

Geleneksel ve Gizemli Araçlar: 7910 kHz ve Radyo İstasyonları

Savaşın komplo teorisyenlerinin içini gıdıklayan, eski usul gizem unsurları da mevcut. Bunlardan biri de günlerdir küresel merak konusu haline gelen gizemli radyo dalgaları! Modern savaşın ortasında, 3 Mart 2026’da 7910 kHz frekansında yayına başlayan Farsça bir “Sayı İstasyonu” (Numbers Station), iletişimin ne kadar katmanlı olduğunu gösteriyor.

Sayı İstasyonu aslında oldukça eski usul, 1. Dünya savaşından beri kullanılan, şifrelendirilmiş sayıları düzenli olarak yayınlayan bir kısa dalga radyo istasyonu uygulaması. Soğuk Savaş döneminde zirveye ulaşan sayı istasyonlarının sonuncusu 28 Şubat 2026 İran savaşıyla birlikte yeniden gündeme geldi. Enigma2000 İzleme Grubu tarafından 3 Mart’ta saptanan sayı radyosu, şifrelenmiş Farsça sayı gruplarının tekrarına ve sık sık Farsça “dikkat” anlamına gelen “tavajjoh” kelimesinin tekrarına dayalı bir yayın yapıyor.

Bu gizemli yayının menşei ve nedeni henüz netliğe kavuşmadıysa da gerek Batıda gerek İran topraklarında dikkat çekmeyi ve gerilim yaratmayı başardı. Batı kamuoyunda “batıya yönelik”, İran kamuoyunda ise “İran’a yönelik” çalıştırıldığı “bilgisinin” özellikle karıştırıldığı bu gizemli operasyon, aslında İran topraklarını hedef alıyor. Ancak bu gizemli radyo şifrelerinin Batı ülkelerinde uyuyan İran yanlısı hücrelere kodlanmış talimatlar gönderdiği fısıltısı dolaşıma sokuldu. Bu şekilde İran’ın korkutucu, görünmez, her yerdeki gücüne ilişkin klasik Batılı paranoya beslendi. Ancak aynı fısıltılar, bu kez “ABD ve MOSSAD’ın İran’daki uyuyan hücrelere ve tabii rejim muhaliflerine bir takım şifreli komutlar verdiği” şeklinde İran rejimini huzursuz etmek üzere “işe yaradı”.17  Radyo frekansları hala gizemini koruyor ve her iki tarafı da tedirgin etmeye devam ediyor. Önümüzdeki günlerde bu gizem çözülecek mi göreceğiz…

İletişim Savaşının Kronolojisi

İletişim savaşı, askeri harekatın ritmine paralel olarak üç ana evrede gelişim gösteriyor.

İlk 48 Saat: Şok ve Dehşet (28 Şubat- 1 Mart)

  • 28 Şubat 07:00: ABD ve İsrail operasyonu başlattığını duyurdu. Trump’ın “İran asla nükleer silaha sahip olamayacak” mesajı merkezi temaydı.3
  • Aynı Saatlerde: İsrail, ülke genelinde olağanüstü hâl ilan ederken sivil halka sığınaklara gitme çağrısını SMS yoluyla iletti.23
  • İletişim Kırılması: İran içinden gelen ilk haberler, bir “iletişim felci” yaşandığını, internetin tamamen kesildiğini ve resmi ajansların (IRNA) erişilemez olduğunu gösterdi.23
  • Akşam Saatleri: IDF, Hamaney’in ofisinin vurulduğu görüntülerini servis ederek “liderliği çökertilmiş/başı koparılmış bir rejim” anlatısını başlattı.12

Ara Safha: Bölgesel Yayılma ve Altyapı Tehdidi (2 Mart- 8 Mart)

  • 2 Mart: ABD kuvvetleri, İran’ın Körfez’deki tüm savaş gemilerini batırdığını duyurdu. İran ise karşılık olarak BAE’deki bir veri merkezini ve Suudi Arabistan’ın Ras Tanura tesisini vurduğu bilgisini yaydı.17
  • 3 Mart: JINSA gibi kuruluşlar, İran’ın füze kapasitesinin “Haziran 2025’e göre 3 kat daha hızlı” yok edildiğini belirten istatistikler yayımlayarak askeri başarının iletişimini yaptı.24
  • 6 Mart: İsrail, Kum şehrindeki sanayi bölgesini vurmadan önce “tahliye uyarısı” yayınlayarak “ahlaki hassasiyete sahip ordu” imajı vermeye çalıştı.25

Mevcut Safha: “Nihai Karar” ve Toprak Tehditleri (9 Mart- 14 Mart)

  • 11-13 Mart: Savunma Bakanı Hegseth “No Mercy” açıklamasını yaptı ve İran’ın balistik füze fabrikalarının tamamen yok edildiği ilan edildi.5
  • 14 Mart: Başkan Trump’ın Kharg Adası petrol terminalini “kül yığınına çevirme” tehdidi içeren video paylaşımı.16
  • İran’ın BAE limanlarını hedef alan “tahliye uyarısı” ve Hindistan gemilerine Hürmüz’den “istisnai geçiş” izni vermesi. İran bu duyuruyla “Hürmüz’ün anahtarı hala elimizde” mesajını dünyaya iletmeyi hedefledi.27

Söylem Savaşı

Tarafların resmî belgelerinde ve açıklamalarında kullandıkları terminoloji, çatışmanın meşruiyet zeminini nasıl kurguladıklarını da ortaya koyuyor.

ABD ve İsrail Söylemi: “Önleyici Savaş”

ABD ve İsrail’in dili, saldırıyı bir “savaş” değil, “önleyici bir cerrahi operasyon” (preventive strike) olarak tanımlıyor. “Epic Fury” ve “Roaring Lion” isimleri, iç kamuoylarına dönük güç ve adalet kavramlarını öne çıkartırken; operasyonun amaçları nükleer silahların yayılmasını önleme ve bölgesel istikrar gibi evrensel kabul gören terimlerle süslenerek pazarlanmaya çalışılıyor.2

Özellikle Trump’ın başlangıçtaki “rejim değişikliği değil, nükleerden arındırma” vurgusu, uluslararası hukukta kendine yer bulmaya çalışan bir iletişim kalkanı olmuştu.30 Ancak Trump “rejim değişikliği” söylemini önce “benim de kabul edebileceğim bir lider olmalı” söylemine çevirdi. Sonrasında ise rejim değişikliği söylemini tamamen terk etti.

Trump iletişim tutarlılığı endişesi taşıyan bir lider olmadığını, kendi kamuoyunun da aslında böyle bir tutarlılıkla ilgilenmediğini daha önce de pek çok örnekle ortaya koymuştu. Gerek Amerikan kamuoyu gerek küresel kamuoyu Trump’ın anlatı zikzaklarına alıştı.

Nitekim daha ilk günden “İran’ı darmadağın ettik” açıklamasını yapan Trump’ın 15 günün sonunda benzer biçimde bir iletişim tutarlılığı endişesi taşımadığı da anlaşılıyor. Trump “darmadağın ettiğini” ve kesin zafer elde ettiğini açıkladığı savaşın 15. gününde “savaş ben ne zaman istersem o zaman biter” diyor.

Trump için artık sıradanlaşan iletişim tutarsızlığı, İsrail iletişiminde de gözleniyor. İran’ın hava sahasını tamamen kontrol altına aldıklarını ve füze stoklarını tükettiklerini söyleyen İsrail, topraklarına düşen İran füzelerini açıklamakta güçlük çekiyor.

İran Söylemi: “Direniş”

İran, kendi eylemlerini “Kutsal Direniş” geleneğinin bir devamı olarak sunuyor. 8 Mart’ta İsrail’in Tahran’daki yakıt depolarını vurmasının ardından İran Dışişleri Sözcüsü Baghaei’nin bu durumu “kasıtlı kimyasal savaş” olarak nitelemesi, Batı’nın hassas olduğu bir terminolojiyi onlara karşı kullanma çabası olarak dikkat çekiyor.31 İran’ın dili, “küresel emperyalizm” ve “Siyonist saldırganlık” ifadeleriyle hem kendi iç kamuoyunu hem de bölgedeki ağlarını motive etmeyi hedefliyor.

ABD- İsrail saldırılarından kısa bir süre önce rejim tarafından kanlı biçimde bastırılan kitlesel muhalefet eylemlerinin küresel düzeyde yarattığı tepkiler ilginç biçimde yerini doğrudan İran’ı desteklemeyen ancak İran’a yönelik ABD-İsrail saldırılarının karşısında yer alan yeni bir iklim yarattı. Bu açıdan bakıldığında İran’ın yürüttüğü iletişim, sadece kendi kamuoyu nezdinde değil küresel düzeyde de belirgin bir başarı kazanmış görünüyor.

Hakikatin Ölümü

28 Şubat’ta başlayan ve 14 Mart 2026’ya kadar süregelen bu on beş günlük süreç, iletişimin artık askeri güç kadar öldürücü ve belirleyici olduğunu kanıtlıyor.

  1. İletişim Stratejilerinin Etkinliği: ABD’nin “Double Bind” taktiği, İran yönetiminde başlangıçta büyük bir sarsıntı yaratmayı hedeflese de İran’ın “Stratejik Çokseslilik” ve “Direniş ve Şehadet” anlatısı, rejimin tabanındaki çözülmeyi engellemiş görünüyor.32

Üstelik İran, tam da Venezuela darbesi ve Küba kıskacının şokunu atlatamayan dünyaya “emperyalist saldırıya direnme kabiliyeti gösteren” bir ülke olarak, devrimden bu yana kendisini çevreleyen antipati kozasını inceltmiş görünüyor.

  1. Teknik Araçların Rolü: Yapay zekâ destekli videolar ve siber sızıntılar, savaşın “doğrulanabilir” doğasını ortadan kaldırarak bir “hakikat sonrası savaş” (post-truth war) atmosferi yarattı. Tomahawk füzesiyle saldırılan bir okulda 165 öğrencinin katledilmesi karşısında Trump, aksi kanıtlara rağmen okulun İran tarafından vurulduğunu kameralar önünde iddia edebildi. Buna karşılık Kharg Adası’nın gerçekten ne kadar hasar aldığına, Tel Aviv’deki hasara ya da Abraham Lincoln gemisinde ne olup bittiğine dair çelişkili bilgiler dolaşımda.16
  2. Gelecek Projeksiyonu: 14 Mart’ta Trump’ın müttefiklerini (Fransa, İngiltere) ve hatta Çin’i Hürmüz Boğazı’nı açmaya ve güvenliğini sağlamaya çağırması, operasyonun iletişim aşamasında “sorumluluk paylaşımı” ve “uluslararasılaştırma” evresine girildiğini gösteriyor.29 İran’ın BAE limanlarına yönelik tehditleri ise, çatışmanın iletişiminin artık sadece iki devlet arasında değil, tüm bölge ekonomisini rehin alan bir “korku diplomasisi”ne dönüştüğünü düşündürüyor.

Bu on beş günlük süre zarfında, her üç aktör de kendi resmi kaynakları üzerinden sofistike bir anlatı savaşı yürütürken; kelimeler füzelerle, infografikler tanklarla, yapay zekâ videoları ise stratejik istihbaratla yarıştı. 15 Mart 2026 itibarıyla savaşın kazananı askeri olarak henüz belirsiz olsa da iletişim cephesinde her tarafın kendi hakikatini inşa ettiği ve küresel kamuoyunu bu hakikate ikna etmek için modern teknolojinin tüm imkanlarını seferber ettiği bir kilitlenme hali mevcut.

(Bu çalışmada Gemini, ChatGPT, NoteBookLM, Deepl ve çeviri uygulamalarından destek alınmıştır)

Kaynakça:

  1. Iran Is Turning Trump’s Strategy of Chaotic Communication …, https://jcfa.org/iran-is-turning-trumps-strategy-of-chaotic-communication-confusion-against-him/
  2. Operation Epic Fury and the Remnants of Iran’s Nuclear Program – CSIS https://www.csis.org/analysis/operation-epic-fury-and-remnants-irans-nuclear-program
  3. ABD ve İsrail İran’a saldırdı https://www.agos.com.tr/tr/haber/abd-ve-israil-iran-a-saldirdi-39638
  4. ABD ve İsrail, İran’a saldırı başlattıklarını duyurdu https://bianet.org/haber/abd-ve-israil-irana-saldiri-baslattiklarini-duyurdu-317187
  5. Iran Update Evening Special Report, March 13 https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-evening-special-report-march-13-2026/
  6. Iran Update: US and Israeli Strikes, Feb. 28, 2026 | ISW https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-special-report-us-and-israeli-strikes-february-28-2026/
  7. Iran News in Brief – March 3, 2026 https://www.ncr-iran.org/en/news/iran-news-in-brief-news/iran-news-in-brief-march-2-2026-2/
  8. Iranian regime remains intact despite series of decapitation strikes – YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=furKeAl1fR4
  9. Hypothetical Legal Advice to SecDef Hegseth on “No Quarter” Statement (from Office of General Counsel) https://www.justsecurity.org/133970/legal-advice-hegseth-no-quarter-hypo/
  10. The Importance of a Communication Strategy—The IDF During …, https://www.inss.org.il/publication/idf-media-strategy/
  11. One American-Israeli Battle After Another – Commentary Magazine, https://www.commentary.org/articles/eli-lake/israel-america-trump-iran/
  12. March 2, 2026 – FDD, https://www.fdd.org/overnight-brief/march-2-2026/
  13. OPERATION EPIC FURY / ROARING LION – Defense Update 2026, https://defense-update.com/20260303_epic-fury.html
  14. US-Israeli campaign hits Iranian regime’s military and repression …, https://www.fdd.org/analysis/2026/03/01/us-israeli-campaign-hits-iranian-regimes-military-and-repression-apparatus-regime-forms-leadership-council-march-1-updates/
  15. Iran–Israel/US War 2026: Live Cyber Attack Dashboard – SOCRadar, https://socradar.io/iran-israel-cyber-conflict-dashboard/
  16. The Latest: Iran threatens UAE ports as war enters its third week, https://www.ksat.com/news/2026/03/14/the-latest-trump-threatens-irans-oil-infrastructure-after-us-bombs-island-military-sites/
  17. Escalation in the Middle East: Tracking “Operation Epic Fury” Across Military and Cyber Domains | Flashpoint https://flashpoint.io/blog/escalation-in-the-middle-east-operation-epic-fury/
  18. İsrail İran’ı vuruyor, İran çevre ülkeleri bombalıyor: En az 3 ABD askeri öldürüldü, https://medyascope.tv/2026/03/01/israilin-irana-saldirisi-suruyor-iran-cevre-ulkeleri-bombaliyor-3-abd-askeri-olduruldu/
  19. İran, ABD-İsrail saldırılarında 43 bin sivil birimin hasar gördüğünü …, https://www.etikhaber.com/iran-abd-israil-saldirilarinda-43-bin-sivil-birimin-hasar-gordugunu-223-kadinin-hayatini-kaybettigini-acikladi
  20. Iran News in Brief – March 10, 2026, https://www.ncr-iran.org/en/news/iran-news-in-brief-news/iran-news-in-brief-march-10-2026/
  21. The Use of Generative AI and Disinformation in the 2026 US-Israel Conflict with Iran, https://www.wgi.world/the-use-of-generative-ai-and-disinformation-in-the-2026-us-israel-conflict-with-iran/
  22. As the U.S. wages war with Iran, social media users face worsening disinformation, https://mashable.com/article/us-israel-iran-attacks-viral-misinformation-ai
  23. ABD ve İsrail’den bölgeyi geren İran saldırısı | Son dakika ekonomi haberleri, https://www.bloomberght.com/abd-ve-israil-den-bolgeyi-geren-iran-saldirisi-3770424
  24. Policy – JINSA, https://jinsa.org/policy/
  25. Iran Update Evening Special Report, March 6, 2026 | ISW, https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-evening-special-report-march-6-2026/
  26. ABD ve İsrail’in İran’a karşı savaşında 14’üncü gün – Yeniçağ Gazetesi, https://www.yenicaggazetesi.com/abd-ve-israilin-irana-karsi-savasinda-14uncu-gun-1008708h.htm
  27. Iran | Today’s latest from Al Jazeera, https://www.aljazeera.com/where/iran/
  28. Iran-Israel war LIVE: U.S. Embassy urges Americans to leave Iraq, https://www.thehindu.com/news/international/iran-israel-war-west-asia-conflict-march-14-2026-live-updates/article70742182.ece
  29. The Latest: Iran threatens UAE ports as war enters its third week – Newsday, https://www.newsday.com/news/nation/iran-israel-us-latest-march-14-2026-r87430
  30. US-Israel strikes on Iran: February/March 2026 – House of Commons Library, https://commonslibrary.parliament.uk/research-briefings/cbp-10521/
  31. Iran News in Brief – March 8, 2026 https://www.ncr-iran.org/en/news/iran-news-in-brief-news/iran-news-in-brief-march-8-2026/
  32. Iran: After decapitation, what’s next? – GZERO Media https://www.gzeromedia.com/by-ian-bremmer/after-decapitation-whats-next
Sinan Dirlik
Sinan Dirlik

Benzer İçerikler

spot_img

Son İçerikler

spot_img
spot_img

Copyright © 2024 – 2026 haftalik.net | Tüm hakları saklıdır.

Bu Web Sitesi Duende Dijital Tarafından İle Yapıldı